خب رفقا امیدوارم حالتون خوب باشه. بریم یه پست آموزشی باهم بخونیم.
🧠 بطنهای مغزی و ارتباطات ساختاری
در آناتومی، بطن به فضای توخالی و پر از مایع در داخل یک اندام یا دستگاه گفته میشود.
بطن های مغزی، حفرههایی هستند که درون مغز قرار دارند و با مایع مغزی–نخاعی (CSF) پر شدهاند. حالا وظیفشه شون چیه؟ این بطن های مغزی ما نقش مهمی توی محافظت، تغذیه، و تنظیم فشار مغز دارند. در مغز ما آدما ۴ تا بطن وجود داره. دونستن چند تا چیز راجبشون برامون واجبه!
- داخل این بطن ها از چی پر شده؟ مایع مغزی نخاعی
- وظیفه شون؟ محافظت و تغذیه سلول های بافت عصبی
- مکانشون؟ در ادامه به تفکیک توضیح میدیم.
گفتیم که مغز انسان ۴ تا بطن داره. بطن های شماره ۱ و ۲ بطن هایی هستند که در وسط مغز نیستند. یعنی یکیشون سمت راسته و یکیشون سمت چپه. بطن های ۳ و ۴ در وسط قرار دارند. اصلا واسه ی همین به بطن ۱ و ۲ میگیم بطن جانبی اما به بطن ۳ و ۴ میگیم بطن مرکزی.
یه مثال واضح تر: چشمای شما آیا تو مرکز سرتون قرار دارند؟ نه. یکیش راسته یکیش چپ. بطن های ۱ و ۲ هم دقیقا همینن. یکیش راسته یکیش چپه. حالا دماغ و دهانتون کجا هستند؟ روی خط وسط بدن. بطن سوم و چهارم هم دقیقاً همینطورن و روی خط وسط قرار دارند.
رابط های مغز
در بدن ما آدما، چندین رابط وجود داره. کار این رابطه های مغر این هست که دو نیمکره مخ رو به هم وصل کنه و بینشون ارتباط ایجاد کنه. چندین رابط مختلف داریم ولی ۲ تا از اون ها اسمش توی کتاب هست. پس راجب بقیه رابط ها حرفی نمیزنیم. اسم دو تا رابطی که کتاب نام برده:
- رابط پینه ای: کتاب میگه رابط پینهای به شکل یک نوار سفیدرنگ هست.
- رابط سهگوش: طبق شکل کتاب سفیدرنگه پس میشه برداشت کرد که رشتههای میلین دار زیادی داره.
+ نکته مهم: رابط پینه ای نسبت به رابط سه گوش یکم بالاتره و یکم جلوتر قرار دارد.
متن مهم کتاب: دو طرف این رابط ها بطن های ۱ و ۲ مغز قرار دارند و داخل آنها (داخل رابطها) اجسام مخطط وجود دارند.
رابط های مغزی تعدادشون خیلی بیشتره و ما هم راجبشون قرار نیست صحبت کنیم. مهم اینکه بدونیم این رابط ها در وسط قرار دارند. سمت راست این رابطها بطن جانبی راست و سمت چپشون هم بطن جانبی چپ قرار داره.
حالا وقتی توی رابط سه گوش یه برش طولی ایجاد کنیم، تالاموسها رو در زیرش میبینیم. این دو تا تالاموس با یک رابط بهم متصلند و با کوچیک ترین فشار از هم جدا میشن. بطن سوم در پشت تالاموس قرار گرفته و به کمک ساختارهایی به بطنهای ۱و۲ و چهارم متصل میشود.
بطن سوم تنها بطنی است که با هر سه بطن دیگر در ارتباط است.
بطن چهارم: به وسیلۀ کانال مرکزی با نخاع مرتبط میشود. نسبت به سایر بطنها موقعیت پایینتری دارد. این بطن بین مخچه و ساقۀ مغز قرار گرفته است و در انتهایش به کانال مرکزی نخاع وصل میشود.
در هر چهار بطن مغز مایع مغزی-نخاعی تولید و ترشح میشود.
کجاها مایع مغزی نخاعی داشتیم؟ ۳ جا
- بطن های مغزی
- فضای بین پرده میانی و داخلی مننژ
- کانال مرکزی نخاع
منشا مایع مغزی نخاعی چیه؟ خون
فرق مایع مغزی نخاعی با سد خونی مغزی
این دو تا از زمین تا آسمون با هم فرق می کنند.
ویژگی | مایع مغزی نخاعی | سد خونیمغزی |
چی هست؟ | یک مایع شفاف درون مغز و نخاع | یک ساختار سلولی کنترلی در بافتها |
وظیفه اصلی | محافظت مکانیکی، تنظیم محیط شیمیایی، دفع مواد | جلوگیری از ورود مواد مضر به |
| تولید میشود توسط | شبکههای مویرگی مغز | سلول های خاص! |
جریان دارد در | بطنها، فضای زیرعنکبوتیه، نخاع | در دیوارهی مویرگها |
| نوع ساختار | مایع | سد سلولی |
اجزای سازنده | آب، یونها، گلوکز، مقدار کمی پروتئین | سلولهای اپیتلیال پوششی با اتصالات محکم |
| محل دیده شدن | در بطنها، مخازن مغزی، فضای زیرعنکبوتیه | در سطح مویرگهای کوروئید و برخی بخشهای مغز |
